Zwiększenie wykorzystania krajowego białka paszowego dla produkcji wysokiej jakości produktów zwierzęcych w warunkach zrównoważonego rozwoju

Wartość roślin strączkowych, niezależnie od wyboru uprawianego gatunku, przejawia się zarówno w wysokości plonu nasion, jak i w wartości nawozowej resztek pozbiorowych, co daje istotny efekt następczy w płodozmianie, przyczyniając się do znacznego ograniczenia stosowania nawozów, szczególnie azotowych, co zgodne jest z ideą rolnictwa zrównoważonego. Najwyżej plonującym gatunkiem na glebie słabej i średniej okazał się łubin wąskolistny, a na glebie dobrej – łubin biały. Badania nad plonowaniem odmian łubinu i grochu na plantacji nasiennej w zależności od sposobu uprawy roli wykazały, że uproszczona uprawa roli wpływała korzystniej na poziom plonowania wszystkich ocenianych gatunków niż tradycyjna uprawa orkowa. Spośród trzech gatunków łubinu, łubin biały charakteryzował się najwyższym poziomem plonowania, a zastosowanie koinokulacji potwierdziło korzystny wpływ na plon tego gatunku. Doświadczenia polowe nad wpływem trwałych uproszczeń (od 21 lat) w uprawie roli na efekty produkcyjne i ekonomiczne uprawy łubinu białego w zmianowaniu z 75% udziałem zbóż oraz soi w zmianowaniu z 50% udziałem zbóż wykazały, że w uprawie soi, system uprawy nie różnicował plonu nasion, a w uprawie łubinu białego, nie odnotowano znacznego zróżnicowania pomiędzy plonem nasion uzyskanym na obiektach z uprawą tradycyjną i uproszczoną, jedynie istotne obniżenie plonu nasion w stosunku do uprawy tradycyjnej odnotowano na obiekcie z siewem bezpośrednim. Analiza ekonomiczna uprawy łubinu białego wykazała najwyższy dochód rolniczy w uprawie tradycyjnej, najmniej opłacalny okazał się siew bezpośredni. Z kolei w przypadku uprawy soi, najwyższy dochód rolniczy uzyskano w siewie bezpośrednim. Badania potwierdzają przydatność mniej kosztochłonnych bezorkowych sposobów uprawy roli pod bobik, o czym świadczą uzyskane efekty produkcyjne. Wśród badanych roślin strączkowych przedplonowych najwyższą wydajnością białka w nasionach charakteryzował się bobik i soja. Badania nad produkcyjnością i produktywnością roślin strączkowych w uprawie konserwującej z uwzględnieniem integrowanej ochrony roślin wykazały, że sposób uprawy roli u większości badanych gatunków nie modyfikował plonu nasion, poza łubinem białym gdzie uzyskana różnica była niewielka na korzyść uprawy tradycyjnej. Zastosowanie międzyplonów nie miało wpływu na plonowanie bobiku, łubinu białego i łubinu wąskolistnego. Biorąc pod uwagę niższe koszty uprawy konserwującej (pasowej), można stwierdzić, że nadaje się ona do stosowania w uprawie tych gatunków. Najbardziej opłacalny w uprawie bobiku i łubinu wąskolistnego okazał się wariant z siewem pasowym w ściernisko, w uprawie grochu siewnego i soi – uprawa tradycyjna orkowa, natomiast dla łubinu białego – uprawa uproszczona z siewem pasowym (strip tillage) w rzędy co 33,4 cm. Występuje znaczne zróżnicowanie plonów nasion oraz białka testowanych gatunków roślin strączkowych
(grochu siewnego, bobiku, łubinu białego oraz soi) w zależności od regionu kraju, stąd zalecane dotychczas przez hodowców ilości wysiewu poszczególnych gatunków roślin strączkowych powinny zostać zweryfikowane i odpowiednio dostosowane do regionu. Bioregulatory sprawdziły się w uprawie grochu, w przeciwieństwie do uprawy łubinu białego oraz soi. Nie wykazano jednoznacznego wpływu badanych czynników agrotechnicznych na zasiedlenie nasion grzybami. Stwierdzono, że większe znaczenie miała lokalizacja upraw (warunki meteorologiczne), stąd wskazany byłby stały monitoring zdrowotności upraw. Badania nad określeniem możliwości uprawy ozimych form roślin strączkowych wykazały, że rośliny grochu okazały się bardziej odporne na niską temperaturę w okresie zimowania niż bobiku. Dotychczasowe wyniki badań nie pozwalają na sformułowanie jednoznacznych zaleceń dla praktyki stąd konieczne jest zwłaszcza w kontekście ocieplania się klimatu, kontynuowanie badań nad poszukiwaniem najbardziej przydatnych do tych upraw odmian ozimych grochu i bobiku.