Zwiększenie wykorzystania krajowego białka paszowego dla produkcji wysokiej jakości produktów zwierzęcych w warunkach zrównoważonego rozwoju

Uprawa konserwująca z uwzględnieniem integrowanej ochrony roślin. Sposób uprawy roli u większości badanych gatunków nie modyfikował plonu nasion, poza łubinem białym gdzie uzyskana różnica była niewielka na korzyść uprawy tradycyjnej. Zastosowanie międzyplonów nie miało wpływu na plonowanie bobiku, łubinu białego i łubinu wąskolistnego. W uprawie grochu wzrost plonu w stosunku do kontroli (bez międzyplonu) uzyskano po facelii i rzodkwi oleistej, a w uprawie soi po rzodkwi oleistej. Zastosowanie żyta ozimego wymaga większej ostrożności, ze względu na „żywe rośliny” pozostałe po zimie i utrudniające siew, co negatywnie odbiło się na plonach w pierwszym roku i miało wpływ na ostateczny wynik z tej kombinacji. Biorąc pod uwagę niższe koszty uprawy konserwującej (pasowej), można stwierdzić, że nadaje się ona do stosowania w uprawie tych gatunków. Określenie wpływu następczego trwałych uproszczeń w uprawie roli na plonowanie pszenicy ozimej oraz rzepaku ozimego, po soi w płodozmianie z 50% udziałem zbóż. Średnio dla lat badań, stosowanie uproszczeń w uprawie pszenicy ozimej (pierwszy rok po soi), prowadziło do obniżenia plonowania o 5,4% (uprawa uproszczona) oraz 5,0% (siew bezpośredni). Z kolei w przypadku uprawy pszenicy ozimej, w trzecim roku po strączkowych, stosowanie uproszczeń w uprawie gleby nie powodowało różnic w plonowaniu lub prowadziło do spadku plonu ziarna, który wyniósł aż 28,8% (siew bezpośredni). Należy podkreślić, że plonowanie pszenicy ozimej w trzecim roku po strączkowych w każdym z systemów uprawy, było zdecydowanie niższe niż pszenicy uprawianej w pierwszym roku zmianowania. Plonowanie rzepaku ozimego w drugim roku po strączkowych, najkorzystniej wypadło w systemie siewu pasowego (strip tillage), gdzie odnotowana zwyżka plonu w porównaniu do uprawy tradycyjnej wyniosła 20,6%. Wprowadzenie do praktyki rolniczej uzasadnionych zmianowań z udziałem roślin strączkowych, przyczynia się do znacznego ograniczenia stosowania nawozów, szczególnie azotowych, co zgodne jest z ideą rolnictwa zrównoważonego.
Określenie wpływu następczego trwałych uproszczeń w uprawie roli na plonowanie: pszenżyta ozimego, kukurydzy oraz pszenicy ozimej, po łubinie białym w płodozmianie z 75% udziałem zbóż. Średnio dla lat badań, uprawa pszenżyta w systemie uprawy uproszczonej, pozwoliła zwiększyć plonowanie o 43,7%, w odniesieniu do uprawy konwencjonalnej, a w siewie bezpośrednim o 36,7%. Podobne zależności stwierdzono u kukurydzy na ziarno, uprawianej w drugim roku po łubinie białym, u której zwyżka plonu ziarna w siewie bezpośrednim wyniosła +77,8%, a w siewie uproszczonym 53,5%. Taka reakcja pszenżyta ozimego oraz kukurydzy uprawianych w pierwszym i drugim roku po roślinach strączkowych potwierdza możliwość stosowania wieloletnich uproszczeń uprawowych w uprawie tych gatunków, co wynika z zatrzymania większej ilości wody w glebie w porównaniu do uprawy tradycyjnej. Uprawa pszenicy ozimej w warunkach siewu bezpośredniego okazała się najmniej korzystna, ponieważ prowadziła do obniżenia plonowania pszenicy o 10,7%.
Ocena wpływu trwałego stosowania uproszczeń w uprawie roli na plonowanie, jakość nasion i efekty ekonomiczne uprawy bobiku w zmianowaniu z 75% udziałem zbóż. Uzyskane wyniki badań prowadzonych w Polsce zachodniej wskazują na wysoce istotną zależność oddziaływania sposobów uprawy roli na plonowanie bobiku od przebiegu warunków pogodowych (temperatury i stresu wodnego). W latach wilgotnych stwierdzono ujemny wpływ stosowania siewu bezpośredniego w uprawie bobiku

plon nasion był mniejszy, w porównaniu do plonu w tradycyjnej uprawie roli o 13%, natomiast w latach suchych relacje były odwrotne, gdyż większy plon stwierdzono w siewie bezpośrednim, niż w tradycyjnej uprawie roli (średnio o 20%). Plon nasion bobiku w tradycyjnej, uproszczonej i pasowej uprawie roli kształtował się na zbliżonym poziomie, z tendencją korzystniejszego wpływu pasowej uprawy roli (strip tillage). O różnicach w plonach nasion pomiędzy obiektami uprawowymi zadecydowała głównie obsada roślin przed zbiorem, w mniejszym zaś stopniu pozostałe elementy plonowania. Warianty uprawy bezorkowej, szczególnie siew bezpośredni, sprzyjały liczniejszemu występowaniu brodawek na korzeniach bobiku aniżeli tradycyjna uprawa płużna.
Doświadczenia wieloletnie wskazują, że po wielu latach stosowania systemów bezorkowych następuje poprawa właściwości fizycznych gleby, czego efektem jest zwiększenie wilgotności gleby. Wyeliminowanie orki może prowadzić do zwiększenia zagęszczenia gleby oraz zmniejszenia kapilarnej pojemności wodnej gleby w powierzchniowej warstwie (do 10 cm), co z kolei może niekiedy ograniczać wzrost i rozwój bobiku w początkowym okresie wegetacji. W warstwie głębszej, od 10-20 cm, obserwuje się natomiast korzystniejsze właściwości fizyczne gleby dla rozwoju roślin w uprawie bezorkowej niż w uprawie płużnej. Wieloletnie stosowanie uprawy bezorkowej, szczególnie siewu bezpośredniego, stymulowało aktywność enzymów w glebie do głębokości 10 cm, będących miarą jej żyzności. Badania potwierdzają przydatność mniej kosztochłonnych bezorkowych sposobów uprawy roli pod bobik, o czym świadczą uzyskane efekty produkcyjne.
Wpływ trwałych uproszczeń (od 21 lat) w uprawie roli na efekty produkcyjne i ekonomiczne uprawy łubinu białego w zmianowaniu z 75% udziałem zbóż oraz soi w zmianowaniu z 50% udziałem zbóż. W uprawie soi, system uprawy nie różnicował plonu nasion, i średnio kształtował się on na poziomie 2,0 t/ha. Z kolei w uprawie łubinu białego, nie odnotowano znacznego zróżnicowania pomiędzy plonem nasion uzyskanym na obiektach z uprawą tradycyjną i uproszczoną, natomiast istotne obniżenie plonu nasion (o 23%) w stosunku do uprawy tradycyjnej odnotowano na obiekcie z siewem bezpośrednim. Analiza ekonomiczna uprawy łubinu białego wykazała najwyższy dochód rolniczy w uprawie tradycyjnej, co przede wszystkim było efektem poziomu uzyskanego plonu nasion.