Estimation of Spatiotemporal Changes of Land Cover in Llapi River Catchment (Northeastern Part of Kosova)
Type
Journal article
Language
English
Date issued
2024
Author
Bytyqi, Valbon
Ibrahimi, Besarta
Agaj, Tropikë
Faculty
Wydział Inżynierii Środowiska i Inżynierii Mechanicznej
PBN discipline
environmental engineering, mining and energy
Journal
Acta Scientiarum Polonorum-Formatio Circumiectus
ISSN
1644-0765
Volume
23
Number
1
Pages from-to
55-74
Abstract (PL)
Cel pracy
W ostatnich dziesięcioleciach Kosowo jako całość, a zlewnia rzeki Llapi w szczególności, doświadczyły transformacji krajobrazu. W jej następstwie pojawiły się znaczące zmiany użytkowania gruntów i form po krycia terenu (LULC), głównie na terenach równinnych, które zamieszkuje większość populacji kraju. Poza obszarem nizinnym, inne tereny i krajobrazy również podlegały zmianom, choć na mniejszą skalę. Celem badań było opisanie przemian krajobrazu oraz czynników, które je powodują.
Materiały i metody
Przestrzenno-czasowe zmiany użytkowania gruntów i form pokrycia terenu (LULC) zostały prześledzone przy użyciu technik GIS. Przeanalizowano dane dotyczące pokrycia terenu z systemu Copernicus Land Mo nitoring Service (CLMS) o rozdzielczości przestrzennej 100 m dla trzech różnych lat: 2000, 2006 i 2018. Do oszacowania gradientu (pochylenia terenu) i wysokości zlewni wykorzystano DEM o rozdzielczości prze strzennej 10 m. Dane dotyczące populacji zamieszkującej ludzkie osady na terenie dorzecza Llapi pozyskano z Agencji Statystycznej Kosowa – obejmują one liczbę ludności na potrzeby oficjalnych spisów powszech nych w latach 1948–2011. Do analizy wykorzystano środowisko ArcMap 10.8.
Wyniki i wnioski
Korzystając z techniki GIS, analizując dane dotyczące użytkowania gruntów i pokrycia terenu (LULC) oraz inne dane z ogólnodostępnych źródeł, ustalono, że powierzchnia gruntów rolnych zmniejszyła się o 9,53%, podczas gdy obszar powierzchni zabudowanej wzrósł o 160,87%. W przeliczeniu na wartości bezwzględ ne oznacza to, że całkowita powierzchnia użytków rolnych w 2000 r. wynosiła 37 827 ha, zaś w 2018 r. 34 334 ha – a więc 0,3 ha na jednego mieszkańca, czyli poniżej średniej europejskiej. W celu ochrony grun tów rolnych należy wdrożyć właściwe plany zagospodarowania przestrzennego.
W ostatnich dziesięcioleciach Kosowo jako całość, a zlewnia rzeki Llapi w szczególności, doświadczyły transformacji krajobrazu. W jej następstwie pojawiły się znaczące zmiany użytkowania gruntów i form po krycia terenu (LULC), głównie na terenach równinnych, które zamieszkuje większość populacji kraju. Poza obszarem nizinnym, inne tereny i krajobrazy również podlegały zmianom, choć na mniejszą skalę. Celem badań było opisanie przemian krajobrazu oraz czynników, które je powodują.
Materiały i metody
Przestrzenno-czasowe zmiany użytkowania gruntów i form pokrycia terenu (LULC) zostały prześledzone przy użyciu technik GIS. Przeanalizowano dane dotyczące pokrycia terenu z systemu Copernicus Land Mo nitoring Service (CLMS) o rozdzielczości przestrzennej 100 m dla trzech różnych lat: 2000, 2006 i 2018. Do oszacowania gradientu (pochylenia terenu) i wysokości zlewni wykorzystano DEM o rozdzielczości prze strzennej 10 m. Dane dotyczące populacji zamieszkującej ludzkie osady na terenie dorzecza Llapi pozyskano z Agencji Statystycznej Kosowa – obejmują one liczbę ludności na potrzeby oficjalnych spisów powszech nych w latach 1948–2011. Do analizy wykorzystano środowisko ArcMap 10.8.
Wyniki i wnioski
Korzystając z techniki GIS, analizując dane dotyczące użytkowania gruntów i pokrycia terenu (LULC) oraz inne dane z ogólnodostępnych źródeł, ustalono, że powierzchnia gruntów rolnych zmniejszyła się o 9,53%, podczas gdy obszar powierzchni zabudowanej wzrósł o 160,87%. W przeliczeniu na wartości bezwzględ ne oznacza to, że całkowita powierzchnia użytków rolnych w 2000 r. wynosiła 37 827 ha, zaś w 2018 r. 34 334 ha – a więc 0,3 ha na jednego mieszkańca, czyli poniżej średniej europejskiej. W celu ochrony grun tów rolnych należy wdrożyć właściwe plany zagospodarowania przestrzennego.
Abstract (EN)
Aim of the study
In recent decades, Kosovo in general and the Llapi River catchment in particular have experienced landscape transformation, which resulted in Land Use and Land Cover (LULC) changes, mainly in the flat terrains where most of country’s population is concentrated. Other landscapes have experienced changes too, but on a smaller scale. The aim of the present study was to identify landscape transformation and driving forces behind it.
Materials and methods
Spatiotemporal changes of Land Use and Land Cover (LULC) were recorded using GIS techniques. Land Cover data from Copernicus Land Monitoring Service (CLMS) with spatial resolution 100 m for three differ ent years: 2000, 2006 and 2018 were analysed. DEM with 10 m spatial resolution was used to estimate slope steepness and catchment altitude. Population data for settlements inside the Llapi River catchment, represent ed in features, were imported from the Statistical Agency of Kosovo, and those data include population num bers for official censuses between 1948 until 2011, whereas ArcMap 10.8 environment was used for analysis.
Results and conclusions
With GIS technique in analysing Land Use and Land Cover data (LULC) and other open source data, we found that agricultural land have decreased in area, by as much as 9.53%, while the increase of artificial surface was 160.87%. Expressed in absolute values, total size of agricultural areas in 2000 amounted to 37,827 ha, while in 2018, this amounted to 34,334 ha, which is 0.3 ha per capita less than European average. In order to protect agricultural land, zoning and land use plans should be implemented.
In recent decades, Kosovo in general and the Llapi River catchment in particular have experienced landscape transformation, which resulted in Land Use and Land Cover (LULC) changes, mainly in the flat terrains where most of country’s population is concentrated. Other landscapes have experienced changes too, but on a smaller scale. The aim of the present study was to identify landscape transformation and driving forces behind it.
Materials and methods
Spatiotemporal changes of Land Use and Land Cover (LULC) were recorded using GIS techniques. Land Cover data from Copernicus Land Monitoring Service (CLMS) with spatial resolution 100 m for three differ ent years: 2000, 2006 and 2018 were analysed. DEM with 10 m spatial resolution was used to estimate slope steepness and catchment altitude. Population data for settlements inside the Llapi River catchment, represent ed in features, were imported from the Statistical Agency of Kosovo, and those data include population num bers for official censuses between 1948 until 2011, whereas ArcMap 10.8 environment was used for analysis.
Results and conclusions
With GIS technique in analysing Land Use and Land Cover data (LULC) and other open source data, we found that agricultural land have decreased in area, by as much as 9.53%, while the increase of artificial surface was 160.87%. Expressed in absolute values, total size of agricultural areas in 2000 amounted to 37,827 ha, while in 2018, this amounted to 34,334 ha, which is 0.3 ha per capita less than European average. In order to protect agricultural land, zoning and land use plans should be implemented.
License
CC-BY - Attribution
CC-BY - Attribution Open access date
January 27, 2024