Wybrane preferencyjne umowy handlowe w wymianie produktami rolno-żywnościowymi Unii Europejskiej
Type
Monograph
Language
Polish
Date issued
2025
Faculty
Wydział Ekonomiczny
PBN discipline
economics and finance
Publisher ministerial
Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Publisher
Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu
Pages
263
Abstract (PL)
Celem głównym podjętych badań było określenie stanu i perspektyw rozwoju handlu artykułami rolno-spożywczymi krajów UE w ramach wybranych preferencyjnych umów handlowych oraz zbadanie przewag konkurencyjnych sektora rolno-spożywczego krajów UE w warunkach postępujących procesów regionalnej i międzyregionalnej integracji gospodarczej. Badania dotyczyły preferencyjnych porozumień handlowych UE obowiązujących z Kanadą, Japonią i Wietnamem oraz wynegocjowanych lub potencjalnie możliwych do zawarcia odpowiednio z państwami MERCOSUR i ze Stanami Zjednoczonymi. Zakres czasowy badań w ujęciu ex post objął lata 2012-2023, natomiast symulacje ex ante wykonano w perspektywie krótkookresowej. W części empirycznej rozprawy wykorzystano materiały wtórne pochodzące z międzynarodowych, publicznych baz danych, w tym FAOSTAT, UNCTADStat, WITS i Banku Światowego. Zastosowano wybrane miary statystyki opisowej, celowo wyselekcjonowane ilościowe wskaźniki międzynarodowej pozycji konkurencyjnej ex post oraz model równowagi cząstkowej SMART i model równowagi ogólnej GTAP.
Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że sektor rolno-spożywczy UE na rynkach wybranych partnerów handlowych odznacza się silniejszą pozycją konkurencyjną w zakresie produktów o wyższym stopniu przetworzenia niż surowców rolnych. Implementacja wybranych preferencyjnych porozumień handlowych może wywołać efekt kreacji i przesunięcia handlu rolno-spożywczego w relacjach bilateralnych UE z sygnatariuszami porozumień kosztem ograniczenia wymiany wewnątrzunijnej. Ponadto można sądzić, że efekt przesunięcia handlu ujawni się z większą siłą niż efekt kreacji handlu.
Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że sektor rolno-spożywczy UE na rynkach wybranych partnerów handlowych odznacza się silniejszą pozycją konkurencyjną w zakresie produktów o wyższym stopniu przetworzenia niż surowców rolnych. Implementacja wybranych preferencyjnych porozumień handlowych może wywołać efekt kreacji i przesunięcia handlu rolno-spożywczego w relacjach bilateralnych UE z sygnatariuszami porozumień kosztem ograniczenia wymiany wewnątrzunijnej. Ponadto można sądzić, że efekt przesunięcia handlu ujawni się z większą siłą niż efekt kreacji handlu.
Abstract (EN)
The main objective of this research was to determine the status and prospects for development of trade in agri-food products in the EU countries within the framework of selected regional trade agreements, as well as investigate competitive advantage of the agri-food sector in the EU countries under progressing regional and inter-regional economic integration. The study focused on the EU's preferential trade agreements with Canada, Japan, and Vietnam, as well as those negotiated or potentially possible with MERCOSUR countries and the United States, respectively. The timeframe of the research in ex post terms covered the years 2008-2018, while ex ante simulations were made in the short run perspective. In the empirical part of the dissertation secondary materials from international, public databases were used, including FAOSTAT, UNCTADStat, WITS and the World Bank. Selected measures of descriptive statistics, deliberately selected quantitative indicators of ex post international competitive position, as well as the partial equilibrium model SMART and the general equilibrium model GTAP were employed in the dissertation.
Based on the conducted research, it can be concluded that the EU agri-food sector shows a stronger competitive position on the markets of selected trade partners in case of products with a higher processing degree rather than agricultural raw materials. Implementation of selected preferential trade agreements can cause trade creation and trade diversion effects in bilateral relations between the EU and the parties of the agreements at the expense of limiting intra-EU trade. Moreover it can be stated, the trade diversion effect can happen with greater force than the trade creation effect.
Based on the conducted research, it can be concluded that the EU agri-food sector shows a stronger competitive position on the markets of selected trade partners in case of products with a higher processing degree rather than agricultural raw materials. Implementation of selected preferential trade agreements can cause trade creation and trade diversion effects in bilateral relations between the EU and the parties of the agreements at the expense of limiting intra-EU trade. Moreover it can be stated, the trade diversion effect can happen with greater force than the trade creation effect.