Zmienność warunków glebowych siedlisk z udziałem jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.) na przykładzie lasu wilgotnego. Stadium przypadku
Type
Journal article
Language
Polish
Date issued
2022
Author
Bukowski, Łukasz
Faculty
Wydział Leśny i Technologii Drewna
PBN discipline
forestry
Journal
Acta Scientiarum Polonorum Seria Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria
ISSN
1644-0722
Volume
21
Number
1
Pages from-to
21–32
Abstract (PL)
Wstęp. Wysoka bioróżnorodność lasów wilgotnych jest związana m.in. z szerokim gradientem żyzności oraz zmiennością warunków glebowych tworzących to siedlisko. Kluczową rolę pełnią warunki mikrosiedliskowe, kształtowane przez dostęp światła do dna lasu, roślinność runa i drzewostanu, wilgotność siedliska, rzeźbę terenu oraz właściwości fizyczne i chemiczne gleby.
Cel pracy. Analiza zmienności warunków edaficznych wybranych fragmentów lasu wilgotnego z dominacją jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.) w składzie gatunkowym drzewostanu.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w trzech wydzieleniach opisanych jako las wilgotny z dominacją jesionu wyniosłego (udział >60%). W każdym wydzieleniu wykonano po trzy odkrywki glebowe (maks. odległość poszczególnych odkrywek 60 m), których lokalizację determinowała zmienność formy ukształtowania terenu. Analiza objęła opis profili glebowych oraz wybranych właściwości fizykochemicznych pobranych prób gleby (m.in. uziarnienia gleby, zawartości materii organicznej, odczynu gleby i ściółki, zawartości węglanów wapnia).
Wyniki i konkluzje. W efekcie przeprowadzonych badań ustalono zmienność gleb, która jest związana z naturalnymi procesami glebowymi, ukształtowaniem terenu, bliskością gleb o różnych właściwościach czy odległością od cieku. W każdym wydzieleniu wyróżniono dwa, trzy typy gleb (brunatne, deluwialne, czarne ziemie, murszowate, mułowe) lub odmienne podtypy gleby. Wykazano też inne gleby niż podane w opisach taksacyjnych wydzieleń. Wyniki pracy są cenną wskazówką do badań ekologiczno-glebowych, w których należy dążyć do planowania większego zagęszczenia powierzchni badawczych w celu precyzyjniejszego poznania warunków edaficznych. Jest to szczególnie istotne w poszukiwaniu związków między siedliskiem a stanem zdrowotnym jesionu wyniosłego, który zamiera w wyniku obniżenia poziomu wód gruntowych oraz choroby wywołanej przez grzyba Hymenoscyphus fraxineus.
Cel pracy. Analiza zmienności warunków edaficznych wybranych fragmentów lasu wilgotnego z dominacją jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior L.) w składzie gatunkowym drzewostanu.
Materiał i metody. Badania przeprowadzono w trzech wydzieleniach opisanych jako las wilgotny z dominacją jesionu wyniosłego (udział >60%). W każdym wydzieleniu wykonano po trzy odkrywki glebowe (maks. odległość poszczególnych odkrywek 60 m), których lokalizację determinowała zmienność formy ukształtowania terenu. Analiza objęła opis profili glebowych oraz wybranych właściwości fizykochemicznych pobranych prób gleby (m.in. uziarnienia gleby, zawartości materii organicznej, odczynu gleby i ściółki, zawartości węglanów wapnia).
Wyniki i konkluzje. W efekcie przeprowadzonych badań ustalono zmienność gleb, która jest związana z naturalnymi procesami glebowymi, ukształtowaniem terenu, bliskością gleb o różnych właściwościach czy odległością od cieku. W każdym wydzieleniu wyróżniono dwa, trzy typy gleb (brunatne, deluwialne, czarne ziemie, murszowate, mułowe) lub odmienne podtypy gleby. Wykazano też inne gleby niż podane w opisach taksacyjnych wydzieleń. Wyniki pracy są cenną wskazówką do badań ekologiczno-glebowych, w których należy dążyć do planowania większego zagęszczenia powierzchni badawczych w celu precyzyjniejszego poznania warunków edaficznych. Jest to szczególnie istotne w poszukiwaniu związków między siedliskiem a stanem zdrowotnym jesionu wyniosłego, który zamiera w wyniku obniżenia poziomu wód gruntowych oraz choroby wywołanej przez grzyba Hymenoscyphus fraxineus.
Abstract (EN)
Admission. The high biodiversity of moist broadleaved forests is correlated, among others, to the wide fertility gradient and variability of soil conditions. Microhabitat conditions play a crucial role in this case, as they are shaped by the access of light to the forest floor, undergrowth and stand vegetation, habitat moisture, and physical and chemical properties of soil. Aim of the study. The study aimed to determine the variability of soil conditions of selected patches of moist broadleaved forests with a dominance of European ash (Fraxinus excelsior L). Material and methods. The analysis of soil conditions was carried out in three forest sub-compartments described as moist broadleaved forests dominated by European ash (share > 60%). Within each stand, three soil pits were dug (the distance of individual soil pits was max. 60 m). The variability of topography determined the location of soil pits. The analysis included a description of soil profiles and selected physicochemical properties of soil samples (including soil texture, organic matter content, soil and litter pH, and calcium carbonate content). Results and conclusions. As a result of the analyses significant variability of soils was described. Within a given sub-compartment, two or three soil types were distinguished (brown, colluvic, black earth, postmurshic, and limnic soil) or different soil subtypes. Moreover, other soils were shown as those given in the forest taxation descriptions, which is valuable information when planning a higher density of typological areas within moist habitats. The results constitute a useful hint for soil and ecological research. One should strive to plan a greater density of research plots to understand the edaphic conditions better. It is essential when looking for relationships between the habitat and the health status of European ash, which suffers as a result of lowering groundwater table levels and the disease caused by the fungus Hymenoscyphus fraxineus.
License
CC-BY-NC - Attribution-NonCommercial
CC-BY-NC - Attribution-NonCommercial Open access date
March 30, 2022