Evaluation of the effectiveness of selected herbicides in controlling the young generation of black cherry Prunus serotina Ehrh.

Istotnym czynnikiem promującym ekspansję czeremchy amerykańskiej do drzewostanów było przeświadczenie, że może ona pełnić rolę gatunku fitomelioracyjnego lub produkującego cenne drewno. Trwające od końca XVIII do połowy XX wieku sztuczne wprowadzanie czeremchy do europejskich lasów spowodowało jej szybką i niekontrolowaną ekspansję poza obszary, gdzie była sadzona (Starfinger 1997; Starfinger i in. 2003). W polskich lasach, zgodnie z ówcześnie obo− wiązującymi zasadami hodowli lasu, jeszcze pod koniec XX wieku czeremcha była zalecana do wprowadzania na ubogie siedliska (Kocjan 1981; ZHL 1988). Obecnie dominuje pogląd, że czeremcha amerykańska, wkraczając do europejskich lasów, przyczyniła się do ich zniekształ−cenia lub degradacji, czego skutkiem jest zubożenie bioróżnorodności ekosystemów leśnych (Starfinger 1997; Danielewicz i Wiatrowska 2012; Halarewicz 2012). Jej inwazyjny charakter i swoiste strategie życiowe (Closset−Kopp i in. 2007; Halarewicz 2011), które umożliwiają szybką kolonizację nowych stanowisk kosztem rodzimych gatunków roślin, powodują, że jest ona uzna− wana za jeden z najbardziej niebezpiecznych kenofitów występujących w polskich lasach. Zwalczanie czeremchy amerykańskiej prowadzi się różnymi technikami, m.in. za pomocą oprysku herbicydami małych krzewów lub odrośli (Drogoszewski 1986; Muys i Maddelein 1992; Starfinger i in. 2003; Namura−Ochalska i Borowa 2015; Ligocki i in. 2021; Korzeniewicz i in. 2022). W leśnictwie do zwalczania czeremchy amerykańskiej używa się preparatów, które bazują na gli− fosacie jako substancji aktywnej. Podejrzenia, że glifosat jest rakotwórczy i może być potencjalnym zagrożeniem dla zdrowia ludzkiego i środowiska, generują ryzyko wycofania tej substancji aktywnej. Znalezienie alternatywnych preparatów przeznaczonych do zwalczania czeremchy amerykańskiej może stać się warunkiem koniecznym dla realizacji programów ograniczenia jej występowania. W pracy przedstawiono ocenę możliwości zwalczania młodych osobników czeremchy amerykańskiej (2−i 3−letnich) za pomocą oprysku wybranymi herbicydami reprezentującymi 5 grup działania według klasyfikacji HRAC (tab. 1). Założono, że zastosowane herbicydy będą charak− teryzowały się zbliżoną skutecznością do powszechnie stosowanego w zwalczaniu czeremchy amerykańskiej preparatu, który bazuje na substancji czynnej w postaci soli glifosatu. Badania prze− prowadzono na terenie szkółki leśnej Nadleśnictwa Podanin, gdzie na kwaterze z czeremchą amerykańską prowadzono opryski w 2 kolejnych sezonach wegetacyjnych. Badania wskazują, że 2− i 3−letnie czeremchy podobnie zareagowały na zastosowany w do− świadczeniu zestaw herbicydów (ryc. 1 i 2). Ustalono, że niektóre z zastosowanych herbicydów charakteryzują się podobną skutecznością w zwalczaniu młodej czeremchy jak herbicyd zawierający w składzie glifosat (ryc. 3 i 4; tab. 1A). W grupie herbicydów, których zastosowanie prowadziło do 100% śmiertelności czeremchy amerykańskiej, były 4 niezawierające glifosatu. Potencjalną przydatność w zwalczaniu czeremchy wykazały substancje aktywne będące pochodnymi kwasów pirydynokarboksylowych (fluroksypyr i triklopyr – 4 grupa klasyfikacji HRAC), pochodne sulfo− nylomocznika (flazasulfuron, metsulfuron metylu, tifensulfuron metylowy i tribenuron metylowy– 2 grupa klasyfikacji HRAC) oraz pochodne triazolopirydyny (florasulam – 4 grupa klasyfikacji HRAC). Istnieje możliwość zastąpienia herbicydów stosowanych w leśnictwie do chemicznego zwalczania czeremchy amerykańskiej, zawierających w składzie sole glifosatu. Ryzyko zakazu stosowania na terenie Unii Europejskiej herbicydów z substancją czynną w postaci glifosatu powinno doprowadzić do wyłonienia alternatywnych środków ochrony roślin bezpiecznych dla ludzi i środowiska, a także skutecznie zwalczających gatunki o wysokim potencjale inwazyjności. W przypadku czeremchy amerykańskiej ograniczenie się do zabiegu zwalczania mechanicznego lub chemicznego (także łączącego te techniki) jest niewystarczające, ponieważ zazwyczaj prowadzi do tymczasowej poprawy sytuacji. Jedynie integrowane metody, których końcowym efektem jest zastąpienie gatunku inwazyjnego rodzimymi, przynoszą trwały efekt. W praktyce decyzja o zwalczaniu czeremchy amerykańskiej i jej realizacja powinny być oparte na konsekwentnym stosowaniu się do ideowych zasad: 1) odpowiedzialności, 2) higieny lasu, 3) konsekwentnego działania, 4) determinacji, 5) cierpliwości i 6) elastycznego podejścia w wyborze technik zwalczania czeremchy amerykańskiej. Ich przestrzeganie zwiększa szanse na ograniczenie występowania w środowisku czeremchy amerykańskiej (Korzeniewicz i in. 2022)