Pająki potencjalnymi zapylaczami gatunków inwazyjnych? Wpływ aktywnie polujących i sieciowych pająków na sukces reprodukcyjny inwazyjnej tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa)
| dc.abstract.pl | Gatunki inwazyjne stanowią jedno z najważniejszych zagrożeń dla różnorodności biologicznej w skali globalnej, a poznanie mechanizmów determinujących ich sukces ekologiczny oraz wpływ na funkcjonowanie ekosystemów jest przedmiotem badań na całym świecie. W Europie do jednych z najbardziej inwazyjnych gatunków zaliczany jest pochodzący z Ameryki Północnej krzew – tawuła kutnerowata (Spiraea tomentosa). Na obszarze wtórnego zasięgu, gatunek ten bardzo rzadko odwiedzany jest przez gości kwiatowych i zawiązuje nasiona na drodze autogamii. Stwierdzono jednak, że wtórne populacje tawuła kutnerowata w Europie wykazują dużą zmienność genetyczną, co pozwala przypuszczać, że w ich obrębie dochodzi do zapylenia krzyżowego. Badania pilotażowe wykazały, że ok. 80% kwiatostanów S. tomentosa zasiedlonych jest przez pająki, a jeden osobnik może przenosić do 6 tys. ziaren pyłku tej rośliny. Obserwacje te skłaniają do postawienia niezwykle interesujących pytań: czy pająki mogą być potencjalnymi „zapylaczami” tawuły kutnerowatej oraz jak ich morfologia (wielkość, owłosienie) i behawior (pająki aktywnie polujące/sieciowe), wpływa na ilość i efektywność przenoszenia pyłku? Planowane badania pilotażowe zostaną zrealizowane na wtórnych stanowiskach krzewu oraz w warunkach kontrolowanych. W warunkach kontrolowanych przeprowadzone zostaną obserwacji transportu pyłku przez pająki z wykorzystaniem techniki nośników nanocząsteczkowych, pozwalających na precyzyjne określenie miejsca deponowania pyłku i stwierdzenie czy jest on osadzany na receptywnych znamionach słupków kwiatowych. W warunkach terenowych wylosowane zostaną kwiatostany krzewu, z których część będzie pozbawiona kontaktu zarówno z owadami, jak i z pająkami, część zostanie zaizolowana z zaobserwowanym na kwiatostanie aktywnie polującym pająkiem, część z pająkiem przeniesionym z innych osobników krzewu, a część będzie stanowiła grupę kontrolną. Po zakończeniu eksperymentu oceniona zostanie liczba i masa oraz zdolność do kiełkowania zawiązanych w obrębie zaizolowanych kwiatostanów nasion. Przeprowadzona zostanie także analiza behawioru pająków bytujących na kwiatostanach krzewu (nagrania filmowe) oraz odłowienie pająków, które będą oznaczone do gatunku, zważone i zmierzone, a także określona zostanie liczba i rodzaj przenoszonych przez nie ziaren pyłku. Uzyskane wyniki dadzą możliwość wyjaśnienia tego, czy pająki mogą być efektywnymi zapylaczami roślin i czy mogą one wpływać na inwazyjność gatunków owadopylnych poza ich naturalnym zasięgiem. | |
| dc.contributor.author | Blanka Maria Wiatrowska | |
| dc.date.accessioned | 2025-06-30T14:39:33Z | |
| dc.date.available | 2025-06-30T14:39:33Z | |
| dc.date.issued | 2022 | |
| dc.identifier.project | 2022/06/X/NZ9/01172 | |
| dc.identifier.uri | https://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/3383 | |
| dc.pbn.affiliation | forestry | |
| dc.subject.pl | Araneae | |
| dc.subject.pl | nagroda kwiatowa | |
| dc.subject.pl | pyłek | |
| dc.subject.pl | wektor | |
| dc.subject.pl | zapylenie | |
| dc.title | Pająki potencjalnymi zapylaczami gatunków inwazyjnych? Wpływ aktywnie polujących i sieciowych pająków na sukces reprodukcyjny inwazyjnej tawuły kutnerowatej (Spiraea tomentosa) | |
| dc.type | Project | |
| dspace.entity.type | Project | |
| project.competition.name | MINIATURA | |
| project.endDate | 2023-11-22T00:00:00 | |
| project.startDate | 2022-11-23T00:00:00 |