Elastyczność (odporność) miast: podatność na ryzyka meteorologiczne polskich miast w kontekście procesów rewitalizacyjnych.
| dc.abstract.en | In recent years, many Polish cities have been modernizing. Everyone wants the destroyed and degraded centers to change their appearance and become more livable. Therefore, the municipal authorities implement often very costly revitalization plans. As a consequence, the appearance of old towns and central squares is changing, and the utilitarian functions of the hearts of cities are changing as well. However, not all revitalization investments are positively perceived. Often there is a dramatic reduction in green areas, replacement of natural squares with concrete areas, which are far from being friendly places to live. Such tendencies in Polish cities have been pejoratively dubbed "concretosis" (“betonoza” in Polish). And although this "contretosis" bothers many residents in terms of the comfort of life, it may carry even more serious threats, increasing the risk of loss of property, but also health or even peoples life. The above mentioned threat may be the result of extreme weather events affecting Polish cities more and more often. Although Poland is far from struggling with the weather on the level of, for example, Asian countries or Australia, a growing number of events is noticed. What is more, as research shows, extreme meteorological phenomena will become an increasingly serious threat, as they are expected to occur more often and with greater intensity. One of such events that are preserved strongly in the common memory was the storm of August 2017, as a result of which two teenagers died and 38 people were injured. This event also contributed to many minor tragedies, such as destruction and loss of property. Undoubtedly, such events are the most dangerous for the inhabitants of urban areas. This is because cities are a compact, built-up area where there is an accumulation of infrastructure, resources and is densely populated. Thus, even a minor meteorological event can turn out to be fateful. Moreover, urban vulnerability to meteorological risks is also increased by the nature of urban development. A large area covered with impermeable layers, which exposes these cities to the consequences of torrential rainfall, as rainwater cannot naturally drain into the ground. In this context, it is worth looking at the revitalization processes implemented in Poland. So, constituting a breakthrough moment in which it is possible to transform the urban fabric, also in terms of reducing vulnerability to meteorological risks, do Polish cities take advantage of this opportunity? Or is it quite the opposite and revitalization activities actually contribute to increasing susceptibility to extreme weather events? Or maybe the emerging systems of risk management related to intense meteorological events - arrangements of resilience - are affected by completely different factors? This project is intended to provide answers to the above questions by combining the approaches of social sciences and natural sciences. Eight selected Polish cities where revitalization activities were carried out will be analyzed. Urban greenery before and after urban investments will be assessed. The threat from heavy rainfall will also be investigated, and the potential future hazard will be identified through near-future rainfall projections. Local risk management systems related to weather extremes and decision-making processes regarding the implementation of revitalization activities will also be subject to analysis. The study will be concluded by combining the above elements and subjecting them to a comparative qualitative analysis, which will allow to determine the factors affecting the vulnerability of cities to extreme weather events and to indicate the role of revitalization investments in this matter. | |
| dc.abstract.pl | W ostatnich latach wiele polskich miast się modernizuje. Wszyscy chcą, by zniszczone i zdegradowane centra zmieniły swój wygląd, stały się bardziej przyjazne do życia. Miejskie władze wdrażają więc, często bardzo kosztowe, plany rewitalizacyjne. W ich konsekwencji zmienia się wygląd starówek, centralnych placów, zmianie ulegają funkcje użytkowe serc miast. Jednak nie wszystkie inwestycje o charakterze rewitalizacyjnym są pozytywnie postrzegane. Często dochodzi do dramatycznego ograniczenia terenów zieleni, zastąpienia pięknych skwerów betonowymi placami, którym daleko do bycia przyjaznymi miejscami do życia. Tego typu tendencje w polskich miastach zostały pejoratywnie ochrzczone mianem „betonozy”. I choć owa „betonoza” doskwiera wielu mieszkańcom pod względem komfortu życia, może nieść ze sobą jeszcze poważniejsze zagrożenia, zwiększając ryzyko utraty dobytku, ale i zdrowia, czy nawet życia ludzi. Powyższe zagrożenie może być skutkiem, dotykających polskie miasta coraz częściej, ekstremalnych zdarzeń pogodowych. Choć Polsce daleko do zmagań z pogodą na poziomie choćby krajów azjatyckich czy Australii, to jednak dostrzega się rosnącą liczbę zdarzeń. Co więcej, jak wskazują badania, ekstremalne zjawiska meteorologiczne będą się stawały coraz poważniejszym zagrożeniem, gdyż mają występować częściej i z większą intensywnością. Jednym z takich bardziej utrwalonych w powszechnej pamięci zdarzeń, była burza z sierpnia 2017 roku, w wyniku której, na Pomorzu śmierć poniosły dwie harcerki, a 38 osób zostało rannych. Wydarzenie to przyczyniło się również do wielu drobniejszych tragedii, jak zniszczenie i urata dobytku. Bez wątpliwości, tego typu wydarzenia są najgroźniejsze dla mieszkańców obszarów zurbanizowanych. Dzieje się tak, gdyż miasta, stanowią zwarty, zabudowany obszar, na którym występuje nagromadzenie infrastruktury, zasobów oraz jest gęsto zaludniony. Zatem nawet drobne zdarzenie meteorologiczne może się okazać brzemiennym w skutkach. Co więcej, podatność miejską na ryzyka meteorologiczne zwiększa również charakter zabudowy terenów miejskich. Znaczna przestrzeń pokryta jest warstwami nieprzepuszczalnymi, co naraża te miasta na konsekwencje wynikające z opadów nawalnych, gdyż opadowa woda nie ma możliwości naturalnego przesiąkania do gruntu. W tym kontekście warto spojrzeć na realizowane w Polsce procesy rewitalizacyjne. Czy zatem stanowiąc pewien moment przełomowy, w którym jest możliwość przekształcenia tkanki miejskiej, również pod kątem ograniczania podatności na ryzyka meteorologiczne, polskie miasta korzystają z tej okazji? Czy może jest wręcz odwrotnie i działania rewitalizacyjne przyczyniają się do zwiększenia podatności na ekstremalne zdarzenia pogodowe? A może na kształtujące się systemy zarządzania ryzykiem związanym z intensywnymi zdarzeniami meteorologicznymi – układy elastyczności lub inaczej odporności – wpływają zupełnie inne czynniki? Odpowiedzi na powyższe pytania ma dać niniejszy projekt łącząc podejścia nauk społecznych i nauk przyrodniczych. Przeanalizowanych zostanie osiem wyselekcjonowanych polskich miast, w których prowadzone były działania rewitalizacyjne. Ocenie zostanie poddana zieleń miejska przed i po inwestycjach miejskich. Zbadane zostanie także zagrożenie wynikające z intensywnych opadów, a także wskazane zostanie potencjalne przyszłe zagrożenie poprzez projekcje opadów w najbliższej przyszłości. Analizie zostaną poddane również lokalne systemy zarządzania ryzykiem związanym z ekstremami pogodowymi oraz procesy decyzyjne dotyczące realizacji działań rewitalizacyjnych. Podsumowaniem badania będzie połączenie powyższych elementów i poddanie ich porównawczej analizie jakościowej, która pozwoli określić czynniki wpływające na podatność miast na ekstremalne zdarzenia pogodowe oraz wskazać rolę jaką pełnią w tej kwestii prace rewitalizacyjne. | |
| dc.contributor.author | Adam Choryński | |
| dc.date.accessioned | 2025-06-30T14:39:23Z | |
| dc.date.available | 2025-06-30T14:39:23Z | |
| dc.date.issued | 2023 | |
| dc.identifier.project | 2022/47/D/HS4/001313 | |
| dc.identifier.uri | https://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/3357 | |
| dc.pbn.affiliation | environmental engineering, mining and energy | |
| dc.subject.pl | elastyczność | |
| dc.subject.pl | podatność | |
| dc.subject.pl | rewitalizacja | |
| dc.subject.pl | ryzyko | |
| dc.subject.pl | społeczności lokalne | |
| dc.title | Elastyczność (odporność) miast: podatność na ryzyka meteorologiczne polskich miast w kontekście procesów rewitalizacyjnych. | |
| dc.title.alternative | Urban seilience: factors contributing to vulnerability to meteorological risks of Polish towmn in the context of revitalization processes | |
| dc.type | Project | |
| dspace.entity.type | Project | |
| project.competition.name | SONATA | |
| project.endDate | 2026-06-26T00:00:00 | |
| project.startDate | 2023-06-27T00:00:00 |