Determinants of competitiveness of dairy enterprises on the example of the Wielkopolska Region

Celem artykułu jest określenie potencjału konkurencyjnego wybranych przedsiębiorstw mleczarskich zlokalizowanych w województwie wielkopolskim, oraz określenie uwarunkowań konkurencyjności badanych podmiotów. Dobór próby do badań był celowy i determinowany dwoma założeniami. Po pierwsze, województwo wielkopolskie według danych GUS zajmuje trzecie miejsce pod względem produkcji mleka w Polsce, gdzie dominuje spółdzielczy charakter przetwórstwa mleka. W 2019 roku w tym województwie było 26 spółdzielczych zakładów mleczarskich, co stanowiło 16-procentowy udział w całej branży. Po drugie, do badań empirycznych wybrano wyłącznie okręgowe spółdzielnie mleczarskie zlokalizowane w województwie wielkopolskim, które w latach 2007-2019 przekazywały sprawozdania finansowe do bazy Emerging Markets Information Service (EMIS) i prowadziły działalność gospodarczą, a także zajmowały się przetwórstwem mleka i produkcją produktów mleczarskich.
Podmiotów, które spełniały wymienione kryteria na koniec 2019 roku było piętnaście i tę grupę wybrano do dalszych analiz empirycznych. Zastosowano wielowymiarową analizę porównawczą. Z przeprowadzonych badań wynika, że spółdzielnie mleczarskie, posiadające krótkoterminowe zobowiązania finansowe oraz średnie przychody ze sprzedaży miały najlepszy potencjał konkurencyjny. Najsłabszy potencjał konkurencyjny osiągnęły spółdzielnie z długoterminowymi zobowiązaniami finansowymi oraz wykazujące się niskim wskaźnikiem rentowności sprzedaży oferowanych produktów. Ocena potencjału konkurencyjnego wykazała też, że kierunek wpływu ocenianych elementów potencjału konkurencyjnego nie był jednoznacznie określony. Stwierdzono również, że należy się zastanowić nad konstrukcją miernika syntetycznego, służącego do oceny potencjału konkurencyjnego przedsiębiorstw mleczarskich, który oprócz kondycji finansowej będzie uwzględniał inne obszary, tj. potencjał
produkcyjny, nakłady inwestycyjne poniesione przez przedsiębiorstwo na modernizację, wielkość skupu mleka oraz liczbę dostawców współpracujących z danym przedsiębiorstwem.