Simple item page
 

Selected physical and water properties of alluvial soils in the context of their susceptibility to drainage degradation

cris.virtual.author-orcid0000-0002-4320-5300
cris.virtual.author-orcid0000-0001-6963-5934
cris.virtualsource.author-orcid682694aa-b80d-482f-be29-953a296398c7
cris.virtualsource.author-orcid6497c685-3779-467c-888e-33578283af86
dc.abstract.enIn terms of the mutual arrangement of individual properties, alluvial soils are unpredictable and do not fit into the regularities most often found in arable soils. Often, soil density does not increase with the sampling depth, and the carbon content in endopedons is irregularly distributed, in line with the quality of alluvial deposits. These soils may react differently to the lowering of the groundwater table, especially in the case of fine textured and very fine textured alluvial soils. The paper presents selected physical and water properties of fine textured alluvial soils in the middle proglacial stream valley of the Warta River (central Poland, near Koło). Seven soil profiles were made. During field studies, taxonomic and soil suitability classifications of the analyzed soils were carried out. These were: humic proper alluvial soils, typical humic alluvial soils, and rusty humic alluvial soils. The investigated soils were occupied by grasslands of the 4th and 5th valuation class. The following properties were determined: texture, organic matter content, content of total carbon and total nitrogen, particle density, bulk density, total and drainage porosity, saturated hydraulic conductivity, moisture at particular soil water potentials, total and readily available water, soil reaction in H2O and in KCl. Most of them were strongly influenced by the alluvial genesis of the studied soils, and more specifically - the type and nature of the river deposits that formed the individual genetic horizons, yet they can be considered as characteristic of cultivated soils with a similar texture, occurring in the Central Polish Lowlands. The susceptibility of these soils to drainage degradation was determined due to their location in the marginal zone of the depression cone of the lignite mine "Drzewce". It was found that the top horizons of these soils has undergone the decession process due to their natural and meliorative drainage in the past. Therefore, such soils cannot be subject to drainage mine productivity degradation.
dc.abstract.plPod względem wzajemnego układu poszczególnych właściwości, mady są glebami nieprzewidywalnymi i nie wpisują się w najczęściej stwierdzane w glebach uprawnych prawidłowości. Często gęstość gleby nie wzrasta w nich wraz ze wzrostem głębokości pobrania próbki, a zawartość węgla w endopedonach rozkłada się nieregularnie, zgodnie z jakością nanosów aluwialnych. Gleby te mogą w różny sposób reagować na obniżanie się zwierciadła wód gruntowych, a szczególnie dotyczy to mad lekkich i bardzo lekkich. W pracy przedstawiono wybrane właściwości fi zyczne i wodne mad lekkich pradoliny środkowej Warty (środkowa Polska, okolice Koła). Wykonano siedem profi li glebowych. Opisano budowę morfologiczną gleb oraz ich klasyfi kację systematyczną i użytkową. Były to: mady właściwe próchniczne, mady czarnoziemne oraz mady czarnoziemne rdzawe. Badane gleby zajęte były przez użytki zielone IV i V klasy bonitacyjnej. Oznaczono: uziarnienie, zawartość materii organicznej, węgla i azotu ogólnego, odczyn, gęstość gleby oraz fazy stałej, porowatość całkowitą i drenażową, współczynnik fi ltracji, wilgotność przy poszczególnych potencjałach wiązania wody przez glebę, potencjalną i efektywną retencję użyteczną oraz odczyn w H2 O i w 1M KCl. Na większość z oznaczonych parametrów silnie oddziaływała aluwialna geneza badanych gleb, a konkretnie rodzaj i charakter nanosów rzecznych, które budowały poszczególne poziomy genetyczne, niemniej można uznać je za charakterystyczne dla gleb uprawnych o zbliżonym uziarnieniu, występujących na Niżu Środkowopolskim. Określono podatność tych gleb na kopalnianą degradację odwodnieniową, z uwagi na ich usytuowanie w marginalnej strefi e leja depresji odkrywki kopalnianej węgla brunatnego „Drzewce”. Stwierdzono, że poziomy wierzchnie tych gleb uległy w przeszłości decesji wskutek ich naturalnego, uprawowego oraz melioracyjnego odwodnienia i nie mogą podlegać odwodnieniowej kopalnianej degradacji produktywności.
dc.affiliationWydział Rolnictwa, Ogrodnictwa i Bioinżynierii
dc.affiliation.instituteKatedra Gleboznawstwa i Mikrobiologii
dc.contributor.authorKaczmarek, Zbigniew
dc.contributor.authorGajewski, Piotr Filip
dc.date.access2026-02-02
dc.date.accessioned2026-02-11T19:16:07Z
dc.date.available2026-02-11T19:16:07Z
dc.date.copyright2022-11-25
dc.date.issued2022
dc.description.abstract<jats:p>Pod względem wzajemnego układu poszczególnych właściwości, mady są glebami nieprzewidywalnymi i nie wpisują się w najczęściej stwierdzane w glebach uprawnych prawidłowości. Często gęstość gleby nie wzrasta w nich wraz ze wzrostem głębokości pobrania próbki, a zawartość węgla w endopedonach rozkłada się nieregularnie, zgodnie z jakością nanosów aluwialnych. Gleby te mogą w różny sposób reagować na obniżanie się zwierciadła wód gruntowych, a szczególnie dotyczy to mad lekkich i bardzo lekkich. W pracy przedstawiono wybrane właściwości fizyczne i wodne mad lekkich pradoliny środkowej Warty (środkowa Polska, okolice Koła). Wykonano siedem profili glebowych. Opisano budowę morfologiczną gleb oraz ich klasyfikację systematyczną i użytkową. Były to: mady właściwe próchniczne, mady czarnoziemne oraz mady czarnoziemne rdzawe. Badane gleby zajęte były przez użytki zielone IV i V klasy bonitacyjnej. Oznaczono: uziarnienie, zawartość materii organicznej, węgla i azotu ogólnego, odczyn, gęstość gleby oraz fazy stałej, porowatość całkowitą i drenażową, współczynnik filtracji, wilgotność przy poszczególnych potencjałach wiązania wody przez glebę, potencjalną i efektywną retencję użyteczną oraz odczyn w H2O i w 1M KCl. Na większość z oznaczonych parametrów silnie oddziaływała aluwialna geneza badanych gleb, a konkretnie rodzaj i charakter nanosów rzecznych, które budowały poszczególne poziomy genetyczne, niemniej można uznać je za charakterystyczne dla gleb uprawnych o zbliżonym uziarnieniu, występujących na Niżu Środkowopolskim. Określono podatność tych gleb na kopalnianą degradację odwodnieniową, z uwagi na ich usytuowanie w marginalnej strefie leja depresji odkrywki kopalnianej węgla brunatnego „Drzewce”. Stwierdzono, że poziomy wierzchnie tych gleb uległy w przeszłości decesji wskutek ich naturalnego, uprawowego oraz melioracyjnego odwodnienia i nie mogą podlegać odwodnieniowej kopalnianej degradacji produktywności.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.if1,5
dc.description.number3
dc.description.points70
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume73
dc.identifier.doi10.37501/soilsa/156063
dc.identifier.eissn2300-4975
dc.identifier.issn2300-4967
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/7306
dc.identifier.weblinkhttps://www.soilsa.com/Selected-physical-and-water-properties-of-alluvial-soils-in-the-context-of-their,156063,0,2.html
dc.languageen
dc.relation.ispartofSoil Science Annual
dc.relation.pagesart. 156063
dc.rightsCC-BY-NC-ND
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enalluvial soils
dc.subject.endrainage degradation
dc.subject.enphysical and water properties
dc.subject.enwater supply
dc.subject.plgleby aluwialne
dc.subject.pldegradacja odwodnieniowa
dc.subject.plwłaściwości fizyczne i wodne
dc.subject.plzapas wody
dc.titleSelected physical and water properties of alluvial soils in the context of their susceptibility to drainage degradation
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue3
oaire.citation.volume73