Simple item page
 

Zmiany składników bilansu wodnego śródleśnych małych zbiorników wodnych w zlewni Prosny (środkowa Polska)

cris.virtual.author-orcid0000-0002-2819-2644
cris.virtual.author-orcid0000-0003-0639-9510
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcidd6213900-7cb6-47c7-a5c6-2232adef45bf
cris.virtualsource.author-orcidb5186dfd-ba11-43fc-a2f4-b771c3361e06
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
dc.abstract.plŚródleśne małe zbiorniki wodne zarówno pochodzenia antropogenicznego, jak i te o charakterze wytopiskowym (glacigenicznym), odgrywają niezwykle istotną rolę w kształtowaniu gospodarki wodnej mikro-zlewni leśnych. Zretencjonowana w tych zbiornikach woda pozytywnie wpływa na wody gruntowe przyległych siedlisk leśnych, zasilając je w okresach posuch. Poznanie składowych bilansu wodnego tych niewielkich najczęściej akwenów może przyczynić się do ich ochrony, w kontekście działań związanych np. z ich odtwarzaniem. Pozwala także poznać ich funkcjonowanie. Podstawowym celem prowadzonych badań była analiza składowych bilansu wodnego dwóch różniących się pod względem zasilania śródleśnych oczek wodnych zlokalizowanych w zlewniach Niesobu i Pomianki – lewobrzeżnych dopływów Prosny. Uzyskane w latach hydrologicznych 2013, 2015 i 2016 wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że w największym stopniu o przychodach w bilansie wodnym bezodpływowego oczka nr 1 decydował opad atmosferyczny na jego powierzchnię. W półroczach zimowych omawianych lat zasilanie oczka opadem kształtowało się na poziomie od 274 m3 (2015) do 432 m3 (2016), a w półroczach letnich osiągało wartości od 155 m3 (2016) do 684 m3 (2013). Natomiast czynnikiem, który w największym stopniu decydował o rozchodach w równaniu bilansowym tego oczka, było parowanie z jego powierzchni. W półroczach zimowych osiągało ono wartości od 177 m3 (2016) do 345 m3 (2013), a w półroczach letnich kształtowało się na poziomie od 385 m3 (2016) do 496 m3 (2015). W drugim analizowanym śródleśnym oczku wodnym nr 5 czynnikami decydującymi o kształtowaniu się bilansu były te związane z poziomą wymianą wody. Po stronie przychodów w największym stopniu o bilansie decydował dopływ źródliskowy, wynoszący średnio w analizowanych latach 46 873 m3. Natomiast największy wpływ na ubytki wody miał odpływ z tego zbiornika do pobliskiego rowu, kształtujący się w omawianych latach średnio na poziomie 69 348 m3.
dc.affiliationWydział Inżynierii Środowiska i Inżynierii Mechanicznej
dc.affiliation.instituteKatedra Inżynierii Wodnej i Sanitarnej
dc.affiliation.instituteKatedra Gleboznawstwa, Rekultywacji i Geodezji
dc.contributor.authorKorytowski, Juliusz
dc.contributor.authorStasik, Rafał
dc.contributor.authorFiedler, Michał
dc.date.access2025-09-26
dc.date.accessioned2025-10-28T13:09:21Z
dc.date.available2025-10-28T13:09:21Z
dc.date.copyright2023-03
dc.date.issued2023
dc.description.abstract<jats:p>Śródleśne małe zbiorniki wodne zarówno pochodzenia antropogenicznego, jak i te o charakterze wytopiskowym (glacigenicznym), odgrywają niezwykle istotną rolę w kształtowaniu gospodarki wodnej mikrozlewni leśnych. Zretencjonowana w tych zbiornikach woda pozytywnie wpływa na wody gruntowe przyległych siedlisk leśnych, zasilając je w okresach posuch. Poznanie składowych bilansu wodnego tych niewielkich najczęściej akwenów może przyczynić się do ich ochrony, w kontekście działań związanych np. z ich odtwarzaniem. Pozwala także poznać ich funkcjonowanie. Podstawowym celem prowadzonych badań była analiza składowych bilansu wodnego dwóch różniących się pod względem zasilania śródleśnych oczek wodnych zlokalizowanych w zlewniach Niesobu i Pomianki – lewobrzeżnych dopływów Prosny. Uzyskane w latach hydrologicznych 2013, 2015 i 2016 wyniki badań pozwoliły stwierdzić, że w największym stopniu o przychodach w bilansie wodnym bezodpływowego oczka nr 1 decydował opad atmosferyczny na jego powierzchnię. W półroczach zimowych omawianych lat zasilanie oczka opadem kształtowało się na poziomie od 274 m3 (2015) do 432 m3 (2016), a w półroczach letnich osiągało wartości od 155 m3 (2016) do 684 m3 (2013). Natomiast czynnikiem, który w największym stopniu decydował o rozchodach w równaniu bilansowym tego oczka, było parowanie z jego powierzchni. W półroczach zimowych osiągało ono wartości od 177 m3 (2016) do 345 m3 (2013), a w półroczach letnich kształtowało się na poziomie od 385 m3 (2016) do 496 m3 (2015). W drugim analizowanym śródleśnym oczku wodnym nr 5 czynnikami decydującymi o kształtowaniu się bilansu były te związane z poziomą wymianą wody. Po stronie przychodów w największym stopniu o bilansie decydował dopływ źródliskowy, wynoszący średnio w analizowanych latach 46 873 m3 . Natomiast największy wpływ na ubytki wody miał odpływ z tego zbiornika do pobliskiego rowu, kształtujący się w omawianych latach średnio na poziomie 69 348 m3.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.number2
dc.description.points70
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume95
dc.identifier.doi10.7163/PrzG.2023.2.4
dc.identifier.eissn2300-8466
dc.identifier.issn0033-2143
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/5557
dc.identifier.weblinkhttps://przegladgeograficzny.igipz.pan.pl/artykul/item/13618.html
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.relation.ispartofPrzegląd Geograficzny
dc.relation.pages187-210
dc.rightsCC-BY
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enwater balance
dc.subject.enmid-forest ponds
dc.subject.enNiesób
dc.subject.enPomianka
dc.subject.enProsna
dc.subject.enCentral Poland
dc.subject.plbilans wodny
dc.subject.plśródleśne oczka wodne
dc.subject.plNiesób
dc.subject.plPomianka
dc.subject.plProsna
dc.subject.plPolska środkowa
dc.titleZmiany składników bilansu wodnego śródleśnych małych zbiorników wodnych w zlewni Prosny (środkowa Polska)
dc.title.alternativeChanges in components of the water balance of small mid-forest bodies of water in the River Prosna catchment (central Poland)
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue2
oaire.citation.volume95