Simple item page
 

Wybrane substancje bioaktywne pochodzenia roślinnego i ich rola w zapobieganiu nowotworom

cris.virtual.author-orcid0000-0003-4724-075X
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid23456f91-6f69-419b-9fb9-612ef544e6ad
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
dc.abstract.enBackground. Cancer poses a major public health challenge. Cancer treatment is expensive, burdened with many side effects, and in the case of some types of cancer, ineffective. This is related to the high degree of complexity of metabolic disorders accompanying the growth of neoplastic tissue. Therefore, special attention is paid to primary prevention, the aim of which is to reduce the risk of disease. Primary prevention activities focus on reducing exposure to modifiable risk factors, which include e.g. smoking, alcohol consumption, low physical activity and poor diet. Results and conclusion. The paper presents literature reports on the protective effect of bioactive compounds of plant origin against the development of cancer. Individual groups of compounds such as fibre, stilbenes, carotenoids, glucosinolates, betalains, phytitians, flavonoids, isoflavones and anthocyanins were characterized. The anti-carcinogenic properties of bioactive ingredients are discussed, taking into account the molecular mechanisms underlying their action. Particular attention was paid to the sources of compounds with anticancer activity present in food and the way these substances act on the processes of growth and migration of cancer cells. In addition, the results of experiments using in vitro and in vivo models as well as case-control trials with human participants are presented.
dc.abstract.plWprowadzenie. Nowotwory stanowią poważne wyzwanie dla zdrowia publicznego. Leczenie chorób nowotworowych jest kosztowne, obarczone występowaniem wielu działań niepożądanych, a w przypadku niektórych typów raka nieefektywne. Związane jest to z wysokim stopniem skomplikowania zaburzeń metabolicznych towarzyszących rozrostowi tkanki nowotworowej. W związku z tym szczególną uwagę zwraca się na profilaktykę pierwotną, której celem jest zmniejszenie ryzyka zachorowania. Działania obejmujące profilaktykę pierwotną skupiają się na obniżeniu narażenia na modyfikowalne czynniki ryzyka, do których zalicza się m. in. palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, niska aktywność fizyczna oraz nieodpowiednia dieta. Wyniki i wnioski. W pracy zaprezentowano doniesienia literaturowe dotyczące ochronnego wpływu związków bioaktywnych pochodzenia roślinnego względem rozwoju nowotworów. Scharakteryzowano poszczególne grupy związków, takich jak błonnik, stilbeny, karotenoidy, glukozynolany, betalainy, fitytiany, flawonoidy, izoflawony i antocyjany. Omówiono antykancerogenne właściwości składników bioaktywnych z uwzględnieniem molekularnych mechanizmów leżących u podstaw ich działania. Szczególną uwagę zwrócono na obecne w pożywieniu źródła związków o działaniu przeciwnowotworowym oraz sposób działania tych substancji na procesy wzrostu i migracji komórek nowotworowych. Ponadto przedstawiono wyniki eksperymentów z wykorzystaniem modeli in vitro i in vivo, jak i prób klinicznokontrolnych z udziałem ludzi.
dc.affiliationWydział Nauk o Żywności i Żywieniu
dc.affiliation.instituteKatedra Technologii Żywności Pochodzenia Roślinnego
dc.affiliation.instituteKatedra Żywienia Człowieka i Dietetyki
dc.contributor.authorGoderska, Kamila
dc.contributor.authorNikrandt, Grzegorz
dc.date.access2026-01-12
dc.date.accessioned2026-01-12T12:45:50Z
dc.date.available2026-01-12T12:45:50Z
dc.date.copyright2022-10
dc.date.issued2022
dc.description.abstract<jats:p>Background. Cancer poses a major public health challenge. Cancer treatment is expensive, burdened with many side effects, and in the case of some types of cancer, ineffective. This is related to the high degree of complexity of metabolic disorders accompanying the growth of neoplastic tissue. Therefore, special attention is paid to primary prevention, the aim of which is to reduce the risk of disease. Primary prevention activities focus on reducing exposure to modifiable risk factors, which include e.g. smoking, alcohol consumption, low physical activity and poor diet. Results and conclusion. The paper presents literature reports on the protective effect of bioactive compounds of plant origin against the development of cancer. Individual groups of compounds such as fibre, stilbenes, carotenoids, glucosinolates, betalains, phytitians, flavonoids, isoflavones and anthocyanins were characterized. The anti-carcinogenic properties of bioactive ingredients are discussed, taking into account the molecular mechanisms underlying their action. Particular attention was paid to the sources of compounds with anticancer activity present in food and the way these substances act on the processes of growth and migration of cancer cells. In addition, the results of experiments using in vitro and in vivo models as well as case-control trials with human participants are presented.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.number4 (133)
dc.description.points20
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume29
dc.identifier.doi10.15193/ZNTJ/2022/133/427
dc.identifier.eissn2451-0777
dc.identifier.issn2451-0769
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/6736
dc.identifier.weblinkhttp://wydawnictwo.pttz.org/magazine-archive/wybrane-substancje-bioaktywne-pochodzenia-roslinnego-i-ich-rola-w-zapobieganiu-nowotworom/
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.relation.ispartofŻywność. Nauka. Technologia. Jakość
dc.relation.pages5-26
dc.rightsOther
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOTHER
dc.subject.encancer
dc.subject.enprevention
dc.subject.enbioactive ingredients
dc.subject.enmolecular mechanisms
dc.subject.enantioxidants
dc.subject.plnowotwory
dc.subject.plprofilaktyka
dc.subject.plskładniki bioaktywne
dc.subject.plmechanizmy molekularne
dc.subject.plprzeciwutleniacze
dc.titleWybrane substancje bioaktywne pochodzenia roślinnego i ich rola w zapobieganiu nowotworom
dc.title.alternativeThe scale of food waste among students of the University od Warmia and Mazury in Olsztyn
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue4
oaire.citation.volume29