Czym jest sen? Czy ptaki i ssaki mają podobne sny i czy ptaki mogą spać spokojnie?

cris.virtual.author-orcid0000-0001-9683-3514
cris.virtual.author-orcid0000-0001-9748-7510
cris.virtualsource.author-orcid0462016b-1c5d-4a1f-990b-6b10579539c4
cris.virtualsource.author-orcidfa139e0c-4099-46d3-9fb2-84ea982d58a2
dc.abstract.enWhat is sleep really, and why is it necessary for the proper functioning of the body? In biological terms, sleep isa state of stillness and the abolition of consciousness, and it can be interrupted at any time. However, despite manystudies, not all of its physiological functions have been fully described to date. It is known, however, that sleepdisturbances or reductions in sleep impair the functioning of the nervous system. The aim of this study was to attempt to describe the form and function of sleep in mammals and birds. It was notedthat although the organization of biological activities in daily cycles is universal in all organisms, it is regulated indifferent ways in individual taxonomic groups, e.g. the circadian rhythms of birds are regulated by a multiple oscillatorysystem consisting of the eye retina, pineal gland and nucleus. suprachiasmatic in the hypothalamus, as well asextraocular photoreceptors in the brain, which is completely different from, inter alia, in mammals.
dc.abstract.plCzym tak naprawdę jest sen i dlaczego jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu? W ujęciu biologicznym sen to stan bezruchu i zniesienie świadomości, przy czym można go przerwać w każdym momencie. Jednak pomimo wielu badań, do dziś nie opisano dokładnie wszystkich jego funkcji fizjologicznych. Wiadomo natomiast, że zaburzenia bądź redukcja snu upośledza działanie układu nerwowego. Celem niniejszej pracy była próba opisania formy i funkcji snu u saków i ptaków. Zwrócono uwagę, że pomimo iż organizacja czynności biologicznych w codzienne cykle jest uniwersalna u wszystkich organizmów, to jednak jest ona regulowana w różny sposób u poszczególnych grup taksonomicznych, np. rytmy dobowe ptaków są regulowane przez wielokrotny układ oscylacyjny składający się z siatkówki oka, szyszynki i jąder nadskrzyżowaniowych w podwzgórzu, a także fotoreceptorów zewnątrzgałkowych mózgu, czyli zupełnie inaczej niż m.in. u ssaków.
dc.affiliationWydział Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach
dc.affiliation.instituteKatedra Fizjologii, Biochemii i Biostruktury Zwierząt
dc.contributor.authorSerwańska-Leja, Katarzyna
dc.contributor.authorUzar, Tomasz
dc.date.access2026-01-09
dc.date.accessioned2026-01-12T13:08:14Z
dc.date.available2026-01-12T13:08:14Z
dc.date.copyright2023-04-27
dc.date.issued2022
dc.description.abstract<jats:p>Czym tak naprawdę jest sen i dlaczego jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu? W ujęciu biologicznym sen to stan bezruchu oraz zniesienie świadomości, przy czym można go przerwać w każdym momencie. Jednakże pomimo wielu badań, do dziś nie opisano dokładnie wszystkich jego funkcji fizjologicznych. Wiadomo natomiast, że zaburzenia bądź redukcja snu upośledza działanie układu nerwowego. Celem niniejszej pracy była próba opisania formy i funkcji snu u gadów, ssaków i ptaków. Zwrócono uwagę, że pomimo iż organizacja czynności biologicznych w codzienne cykle jest uniwersalna u wszystkich organizmów, to jednak jest ona regulowana w różny sposób u poszczególnych grup taksonomicznych np. rytmy dobowe ptaków są regulowane przez wielokrotny układ oscylacyjny składający się z siatkówki oka, szyszynki i jąder nadskrzyżowaniowych w podwzgórzu, a także fotoreceptorów zewnątrzgałkowych mózgu, czyli zupełnie inaczej niż m.in. u ssaków.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographybibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.number4 (337)
dc.description.points20
dc.description.versionfinal_published
dc.identifier.doi10.36921/kos.2022_2870
dc.identifier.eissn2658-1132
dc.identifier.issn0023-4249
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/6742
dc.identifier.weblinkhttps://kosmos.ptpk.org/index.php/Kosmos/article/view/2870
dc.languagepl
dc.relation.ispartofKosmos. Problemy Nauk Biologicznych
dc.relation.pages421-425
dc.rightsCC-BY-NC-SA
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enbrain
dc.subject.encircadian cycle
dc.subject.endream
dc.subject.enpineal gland
dc.subject.ensleep regulation
dc.subject.plsen
dc.subject.plcykl dobowy
dc.subject.plregulacja snu
dc.subject.plszyszynka
dc.subject.plmózg
dc.titleCzym jest sen? Czy ptaki i ssaki mają podobne sny i czy ptaki mogą spać spokojnie?
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue4
oaire.citation.volume72