Simple item page
 

Regionalne zróżnicowanie poziomu antropopresji na środowiskowe uwarunkowania rozwoju w Polsce

cris.virtual.author-orcid0000-0003-0613-8572
cris.virtual.author-orcid0000-0002-0570-6729
cris.virtualsource.author-orcidda2818c9-eed4-4922-b519-aa5fb8bbc0a0
cris.virtualsource.author-orcid4625ca1f-d257-48bd-a569-71cf20798ed0
dc.abstract.enEnvironmental resources are part of national wealth, they are determinants of local and regional development located on the level of elements influencing the quality of life of the inhabit-ants as well as the vitality of the region. In response to global challenges related to environmental resources, separate environmental policies are created, implemented and linked to other development policies. The aim of this article is to identify the diversity of environmental resource management in Polish voivodeships. The time scope of the research covers 2004 and 2019, and the spatial scope is 16 provinces. Four areas of environmental governance were identified in the research procedure: (1) water resources and waste management, (2) land use and biodiversity, (3) energy, and (4) air and climate protection, within which their differentiation was measured. The proposed TOPSIS method allowed for a linear ordering of the provinces in each domain. The general assumption is that there has been progress in the level of environmental resource management within each domain. The proposed research method in combination with the ordering within typological classes revealed in many cases a stable level of management in the indicated areas, which did not undergo any significant changes in the years studied. The implementation of the research objective made it possible to see a diversified approach to the management of environmental resources in the voivodships, which may be considered a favourable phenomenon. This may indicate a diversified approach to environmental issues and balancing the scale of management
dc.abstract.plZasoby środowiskowe stanowią część bogactwa narodowego, są uwarunkowaniem rozwoju lokalnego i regionalnego, umiejscawianym na płaszczyźnie elementów wpływających na jakości życia mieszkańców oraz ożywienie regionu. W odpowiedzi na globalne wyzwania związane z zasobami środowiskowymi tworzone są odrębne polityki środowiskowe, wdrażane i powiązane z innymi politykami rozwojowymi. Celem artykułu jest identyfikacja zróżnicowania gospodarowania zasobami środowiskowymi w polskich województwach. Zakres czasowy badań obejmuje 2004 i 2019 r., a zakres przestrzenny 16 województw. W postępowaniu badawczym wyodrębniono cztery dziedziny ładu środowiskowego: (1) zasoby wody i gospodarka odpadami, (2) użytkowanie gruntów i bioróżnorodność, (3) energia oraz (4) ochrona powietrza i klimatu, w ramach których dokonano pomiaru ich zróżnicowania. Zaproponowana metoda TOPSIS umożliwiła liniowe uporządkowanie województw w każdej dziedzinie. W ogólnym założeniu można przyjąć, że nastąpił progres w poziomie gospodarowania zasobami środowiskowymi w obrębie każdej z dziedzin. Zaproponowana metoda badawcza w połączeniu z uporządkowaniem w ramach klas typologicznych ujawniła w wielu przypadkach stabilny poziom gospodarowania we wskazanych obszarach, który nie uległ wyraźnym zmianom w badanych latach. Realizacja założonego celu badawczego pozwoliła dostrzec zróżnicowane podejście w gospodarowaniu zasobami środowiskowymi w województwach, co można uznać za zjawisko korzystne. Świadczyć to może o zdywersyfikowanym podejściu do kwestii środowiskowych i równoważenia skali gospodarowania.
dc.affiliationWydział Ekonomiczny
dc.affiliation.instituteKatedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie
dc.contributor.authorJózefowicz, Karolina
dc.contributor.authorSmolińska-Bryza, Kinga
dc.date.access2026-01-27
dc.date.accessioned2026-02-06T13:27:05Z
dc.date.available2026-02-06T13:27:05Z
dc.date.copyright2022-05-18
dc.date.issued2022
dc.description.abstract<jats:p>Zasoby środowiskowe stanowią część bogactwa narodowego, są uwarunkowaniem rozwoju lokalnego i regionalnego, umiejscawianym na płaszczyźnie elementów wpływających na jakości życia mieszkańców oraz ożywienie regionu. W odpowiedzi na globalne wyzwania związane z zasobami środowiskowymi tworzone są odrębne polityki środowiskowe, wdrażane i powiązane z innymi politykami rozwojowymi. Celem artykułu jest identyfikacja zróżnicowania gospodarowania zasobami środowiskowymi w polskich województwach. Zakres czasowy badań obejmuje 2004 i 2019 r., a zakres przestrzenny 16 województw. W postępowaniu badawczym wyodrębniono cztery dziedziny ładu środowiskowego: (1) zasoby wody i gospodarka odpadami, (2) użytkowanie gruntów i bioróżnorodność, (3) energia oraz (4) ochrona powietrza i klimatu, w ramach których dokonano pomiaru ich zróżnicowania. Zaproponowana metoda TOPSIS umożliwiła liniowe uporządkowanie województw w każdej dziedzinie. W ogólnym założeniu można przyjąć, że nastąpił progres w poziomie gospodarowania zasobami środowiskowymi w obrębie każdej z dziedzin. Zaproponowana metoda badawcza w połączeniu z uporządkowaniem w ramach klas typologicznych ujawniła w wielu przypadkach stabilny poziom gospodarowania we wskazanych obszarach, który nie uległ wyraźnym zmianom w badanych latach. Realizacja założonego celu badawczego pozwoliła dostrzec zróżnicowane podejście w gospodarowaniu zasobami środowiskowymi w województwach, co można uznać za zjawisko korzystne. Świadczyć to może o zdywersyfikowanym podejściu do kwestii środowiskowych i równoważenia skali gospodarowania.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.points70
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume58
dc.identifier.doi10.14746/rrpr.2022.58.07
dc.identifier.issn2353-1428
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/7220
dc.identifier.weblinkhttps://pressto.amu.edu.pl/index.php/rrpr/article/view/32932
dc.languagepl
dc.language.otheren
dc.relation.ispartofRegional Development and Regional Policy
dc.relation.pages93-109
dc.rightsCC-BY
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enenvironmental order
dc.subject.ensustainable socio-economic development
dc.subject.envoivodships
dc.subject.plład środowiskowy
dc.subject.pltrwały rozwój społeczno-ekonomiczny
dc.subject.plwojewództwa
dc.titleRegionalne zróżnicowanie poziomu antropopresji na środowiskowe uwarunkowania rozwoju w Polsce
dc.title.alternativeRegional differentiation of the level of anthropopressure on environmental determinants of development in Poland
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue58