Simple item page
 

Holocene lake sediments as the parent material of soil

cris.lastimport.wos2025-10-23T06:55:25Z
cris.virtual.author-orcid0000-0002-4593-649X
cris.virtual.author-orcid0000-0002-7066-6014
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid482bc95b-df88-4c6b-a8e1-dbbddadd37de
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid5faead94-0897-4c16-8df9-81c0a29c49b2
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
dc.abstract.enHolocene lake sediments, as specific formations deposited in freshwater reservoirs, rarely constitute soil parent material. Under natural conditions, the accumulation of lake sediments is most often followed by a peat-forming phase, which results in the development of peat soils that are underlain by lake deposits. However, in Poland, as well as in the young glacial zone of other European countries, intensive drainage works have taken place that have drained shallow water reservoirs, which in some cases have led to the exposure of lake sediments and the formation of specific soils. With the development (and subsequent editions) of the Polish Soil Classification (PSC) scheme, there was a need to develop detailed qualitative and quantitative criteria to recognise these sediments as soil parent material. These criteria were primarily intended to make a logical division of these materials as soil diagnostic materials in the context of their position within the PSC and to enable accurate identification of these sediments in the field. The aim of this work was to present selected lake sediment classification systems (including studies by von Post, Troels-Smith, Okruszko and Markowski), with particular emphasis on the terminology used, in relation to the division of these sediments (as proposed by Polish researchers). Classification of limnic materials used in PSC is presented. In addition, the genesis of lake sediments and the anthropogenic factors that have led to their exposure are discussed, and a part of this work also focuses on the issue of field identification of sediments and on the selected properties of the lake sediments and soils that they form.
dc.abstract.plOsady jeziorne jako specyficzne utwory powstające w słodkowodnych zbiornikach wodnych stosunkowo rzadko stanowią skałę macierzystą gleb. W warunkach naturalnych, po akumulacji osadów jeziornych następuje najczęściej faza torfotwórcza, wobec czego powstają gleby torfowe głęboko podścielone osadami jeziornymi. Na obszarze Polski, jak również w strefie młodoglacjalnej innych krajów Europy, miały jednak miejsce intensywne prace melioracyjne polegające na osuszaniu płytkich zbiorników wodnych, które w niektórych przypadkach doprowadziły do odsłonięcia osadów jeziornych i powstania z nich specyficznych gleb. Wraz z rozwojem i kolejnymi edycjami Systematyki gleb Polski zaistniała więc potrzeba opracowania szczegółowych kryteriów jakościowych oraz ilościowych dla tych osadów rozpatrywanych jako skała macierzysta gleb. Kryteria te mają na celu przede wszystkim dokonanie logicznego podziału tych materiałów w kontekście ich pozycji w obrębie Systematyki gleb Polski jako glebowych materiałów diagnostycznych oraz umożliwienie właściwej identyfikacji tych osadów w terenie. Celem niniejszej pracy jest prezentacja wybranych systemów klasyfikacji osadów jeziornych (m.in. opracowania von Posta, TroelsSmith’a, Okruszki, Markowskiego), ze szczególnym naciskiem na stosowaną terminologię, w relacji do podziału tych utworów zaproponowanych przez polskich badaczy oraz do rozwiązania zastosowanego w ramach obecnie obowiązującej Systematyki gleb Polski (2019). Ponadto omówiono genezę osadów jeziornych oraz czynniki antropogeniczne, które doprowadziły do ich odsłonięcia. W dalszej części pracy przedyskutowane zostało zagadnienie terenowej identyfikacji omawianych osadów oraz wybrane właściwości osadów jeziornych i powstających z nich gleb.
dc.affiliationWydział Rolnictwa, Ogrodnictwa i Biotechnologii
dc.affiliation.instituteKatedra Gleboznawstwa i Mikrobiologii
dc.contributor.authorŁachacz, Andrzej
dc.contributor.authorGlina, Bartłomiej
dc.contributor.authorKalisz, Barbara
dc.contributor.authorMendyk, Łukasz
dc.contributor.authorSowiński, Paweł
dc.date.access2025-07-09
dc.date.accessioned2025-07-14T08:57:37Z
dc.date.available2025-07-14T08:57:37Z
dc.date.copyright2025-04-05
dc.date.issued2025
dc.description.abstract<jats:p>Osady jeziorne jako specyficzne utwory powstające w słodkowodnych zbiornikach wodnych stosunkowo rzadko stanowią skałę macierzystą gleb. W warunkach naturalnych, po akumulacji osadów jeziornych następuje najczęściej faza torfotwórcza, wobec czego powstają gleby torfowe głęboko podścielone osadami jeziornymi. Na obszarze Polski, jak również w strefie młodoglacjalnej innych krajów Europy, miały jednak miejsce intensywne prace melioracyjne polegające na osuszaniu płytkich zbiorników wodnych, które w niektórych przypadkach doprowadziły do odsłonięcia osadów jeziornych i powstania z nich specyficznych gleb. Wraz z rozwojem i kolejnymi edycjami Systematyki gleb Polski zaistniała więc potrzeba opracowania szczegółowych kryteriów jakościowych oraz ilościowych dla tych osadów rozpatrywanych jako skała macierzysta gleb. Kryteria te mają na celu przede wszystkim dokonanie logicznego podziału tych materiałów w kontekście ich pozycji w obrębie Systematyki gleb Polski jako glebowych materiałów diagnostycznych oraz umożliwienie właściwej identyfikacji tych osadów w terenie. Celem niniejszej pracy jest prezentacja wybranych systemów klasyfikacji osadów jeziornych (m.in. opracowania von Posta, Troels-Smith’a, Okruszki, Markowskiego), ze szczególnym naciskiem na stosowaną terminologię, w relacji do podziału tych utworów zaproponowanych przez polskich badaczy oraz do rozwiązania zastosowanego w ramach obecnie obowiązującej Systematyki gleb Polski (2019). Ponadto omówiono genezę osadów jeziornych oraz czynniki antropogeniczne, które doprowadziły do ich odsłonięcia. W dalszej części pracy przedyskutowane zostało zagadnienie terenowej identyfikacji omawianych osadów oraz wybrane właściwości osadów jeziornych i powstających z nich gleb.</jats:p>
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.if1,0
dc.description.number4
dc.description.points70
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume75
dc.identifier.doi10.37501/soilsa/202472
dc.identifier.eissn2300-4975
dc.identifier.issn2300-4967
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/3862
dc.identifier.weblinkhttps://www.soilsa.com/Holocene-lake-sediments-as-the-parent-material-of-soil,202472,0,2.html
dc.languagepl
dc.language.otherpl
dc.relation.ispartofSoil Science Annual
dc.relation.pagesart. 202472
dc.rightsCC-BY-NC-ND
dc.sciencecloudsend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enlimnic materials
dc.subject.engyttja
dc.subject.enlimnetic and telmatic mud
dc.subject.engyttja identification
dc.subject.engyttja and mud soils
dc.subject.enPolish Soil Classification
dc.subject.plmateriały limniczne
dc.subject.plgytia
dc.subject.plmuł limnetyczny i telmatyczny
dc.subject.plidentyfikacja gytii
dc.subject.plgleby gytiowe i mułowe
dc.subject.plsystematyka gleb Polski
dc.subtypeReviewArticle
dc.titleHolocene lake sediments as the parent material of soil
dc.title.alternativeHoloceńskie osady jeziorne jako materiał macierzysty gleb
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue4
oaire.citation.volume75