Simple item page
 

Tar production in Poland from a common craft to a fading tradition

cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid0000-0003-3745-253X
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid0000-0003-3028-5134
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid631c38ef-9f23-4297-935b-203f5ba9505b
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid0e9d858b-df05-406c-b66c-8c6566bab2d1
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
dc.abstract.enThis article highlights the significant yet previously underestimated role of wood tar in the economic history of the Polish lands. The literature reveal its multifaceted use as an adhesive, preservative, medicine, and ritual substance. Tar production expanded locally and industrially during the Middle Ages and early modern period, particularly in the Carpathian and Białowieża, Tuchola, and Solska forests, reaching a European scale by the 19th century, before declining in the 20th century, due to petroleum-based alternatives. Today, traditional tar-making survives mainly through educational and museum initiatives. The study presents an overview of production technologies, archaeological contexts, and written sources, and emphasizes the need for further interdisciplinary research and the creation of a database of production sites documented in archaeological and historical records.
dc.abstract.plW artykule przedstawiono krótki przegląd produkcji smoły drzewnej na ziemiach polskich – od czasów prehistorycznych po współczesność. Omówiono technologie wytwarzania, konteksty archeologiczne oraz źródła pisane. Smoła drzewna, uzyskiwana z drewna i kory, pełniła różnorodne funkcje – stosowano ją jako klej, środek konserwujący, lekarstwo oraz substancję rytualną. W średniowieczu i we wczesnej epoce nowożytnej produkcja rozwijała się lokalnie i przemysłowo, szczególnie w Karpatach oraz w Puszczach Białowieskiej, Tucholskiej i Solskiej. W XIX w. osiągnęła skalę europejską, lecz w XX stuleciu zaczęła podupadać z powodu pojawienia się alternatyw na bazie ropy naftowej. Obecnie tradycyjne wytwarzanie smoły drzewnej przetrwało głównie w formie działań edukacyjnych i inicjatyw muzealnych. Autorzy podkreślają potrzebę dalszych interdyscyplinarnych badań nad tym słabo rozpoznanym aspektem dziedzictwa technologicznego oraz konieczność stworzenia bazy danych stanowisk produkcji znanych ze źródeł archeologicznych i historycznych.
dc.affiliationWydział Leśny i Technologii Drewna
dc.affiliation.instituteKatedra Chemicznej Technologii Drewna
dc.contributor.authorLegut-Pintal, Maria
dc.contributor.authorPopek, Joachim
dc.contributor.authorMłynarczuk, Alicja
dc.contributor.authorBartkowiak, Monika Karolina
dc.contributor.authorZborowska, Magdalena
dc.date.access2026-01-19
dc.date.accessioned2026-01-19T08:55:36Z
dc.date.available2026-01-19T08:55:36Z
dc.date.copyright2025-09-30
dc.date.issued2025
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.number24 (2)
dc.description.points20
dc.description.versionfinal_published
dc.identifier.doi10.17306/J.AFW.2025.2.13
dc.identifier.eissn2450-7997
dc.identifier.issn1644-0722
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/6999
dc.identifier.weblinkhttp://www.forestry.actapol.net/volume24/issue2/abstract-18.html
dc.languageen
dc.language.otherpl
dc.relation.ispartofActa Scientiarum Polonorum Seria Silvarum Colendarum Ratio et Industria Lignaria
dc.relation.pages183-193
dc.rightsCC-BY-NC
dc.sciencecloudnosend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.entar
dc.subject.enbirch tar
dc.subject.enforest by-products
dc.subject.enarchaeology
dc.subject.enhistory
dc.subject.enPoTaRCh
dc.subject.pldziegieć
dc.subject.pldziegieć brzozowy
dc.subject.plprodukty uboczne leśnictwa
dc.subject.plarcheologia
dc.subject.plhistoria
dc.subject.plPoTaRCh
dc.titleTar production in Poland from a common craft to a fading tradition
dc.title.alternativeProdukcja smoły drzewnej w Polsce - od powszechnego rzemiosła do zanikającej tradycji
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication
oaire.citation.issue2
oaire.citation.volume24