Less and less roe deer in the forest – population and habitat reasons

cris.lastimport.scopus2025-10-23T06:57:01Z
cris.virtual.author-orcid0000-0001-6906-3286
cris.virtual.author-orcid0000-0001-7949-0636
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtual.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid695ac37f-cb1d-4cbe-8b5f-57de3cd05a53
cris.virtualsource.author-orcidb36a63a2-7516-40f2-94af-91865e1f22b0
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcidb18736e8-00eb-49bf-82ed-28d53f5aa69f
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid66d29bab-1862-4d37-af06-fb2b071342ac
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
cris.virtualsource.author-orcid#PLACEHOLDER_PARENT_METADATA_VALUE#
dc.abstract.enIn 2015−2019, basic ecological parameters were assessed in the roe deer C. capreolus population in the Zielonka Forest near Poznań (western Poland). The aim of the study was to determine the causes of the declining density of this species. The assessment of abundance with help by drivers moving in a line formation (direct counting in control plots) showed an average of 3.4 individuals per km² of the forest, and the dominance of females over males – an average of 2.6 ♀ per 1 ♂. The population was characterized by typical fertility – 1.8 corpus luteum per ovulating female, but very low productivity – 0.3 fawns per female in the autumn population. The determined average age in the adult females population was typical for this species – 4.0 years. The average eviscerated body mass was: males 15.6 kg, females 14.2 kg, and fawns 9.3 kg. Despite the lower density of roe deer in the Zielonka Forest than in the 1970s, their body mass not only did not increase but was about 10% smaller. It was found that the main reason for the low density of roe deer was the extremely low production in a population characterized by low body weight. Deterioration of food resources was identified as the reason for the decrease in body mass. Most likely, this happened as a result of the reduced presence of herbaceous vegetation (including under the canopy of deciduous trees or the invasive American bird cherry P. serotina) and the fact that most forest plantations were fenced with nets (often the only sunny areas in this forest). This has reduced the availability of food niches where roe deer – a species that feeds selectively – could find food rich in nutrients. The increase in the number of fallow deer D. dama in Zielonka Forest also had a negative impact, as they are competitors on the roe deer population.
dc.abstract.plLiczebność saren C. capreolus w Polsce w drugiej połowie XX w. wykazywała tendencję wzrostową,po czym w XXI w. ustabilizowała się. Odmienna sytuacja miała miejsce w Puszczy Zielonka koło Poznania, gdzie populacja tego gatunku zmniejszała zagęszczenie od końca lat 90. XX w. Równolegle na tym terenie rozpoczął się wzrost liczebności danieli D. dama. Konsekwencją było ograniczanie odstrzału saren, a zwiększanie pozyskania łowieckiego danieli (ryc. 1). Celem badań prowadzonych od wiosny 2015 r. do wiosny 2019 r. było wskazanie populacyjnych przyczyn niskiego zagęszczenia saren w tym kompleksie leśnym. Oceny liczebności saren prowadzone w latach 2015−2019 metodą liczeń tyralierą i estymowane za pomocą modelu GLMM zakładającego rozkład Poissona z korektą inflacji wartość zerowych (tab. 1) wykazały niskie zagęszczenie – średnio 3,4 osobn./100 ha lasu – oraz przewagę samic nad samcami (tab. 2). Populacja odznaczała się typową płodnością – 1,8 ciałka żółtego na owulująca samicę – ale bardzo niskim przyrostem młodych jesienią: 0,3 koźlaka na kozę. Pozyskanie łowieckie było niewielkie (tab. 3) i służyło uzyskaniu danych o masie ciała, płodności i strukturzewieku w tej populacji. Masa ciała różniła się w zależności od płci i wieku (ryc. 2; tab. 3 i 4) i wynosiła średnio: rogacze 15,6 kg, kozy 14,2 kg, a koźlęta 9,3 kg. Średnia wieku wśród dorosłych samic wynosiła 4 lata (tab. 5) i była typowa dla tego gatunku w zachodniej Polsce. Badania wykazały, że zmniejszaniu zagęszczenia saren w Puszczy Zielonka towarzyszył spadek masy ciała osobników dorosłych i koźląt. Masa tuszy była o około 10% mniejsza w porównaniu z latami 70. XX w., mimo że wówczas zagęszczenie saren było większe. Ponadto w tym samym okresie przyrost młodych oceniany jesienią zmniejszył się z 0,7 do 0,3 koźlaka na samicę. Tymczasem w monitorowanej w analogicznym okresie populacji saren w okolicach Czempinia (70 km na południe od Puszczy Zielonka) masa ciała zwiększyła się o około 10%, a przyrost młodych zmienił się nieznacznie: z 0,8 do 0,7 koźlaka na samicę w okresie jesieni. Spadek masy ciała saren w Puszczy Zielonka wynikał najprawdopodobniej z ograniczenia dostępu do pokarmu bogatego w składniki pokarmowe i o małej zawartości błonnika, a więc zwłaszcza do roślinności zielnej. Taki pokarm jest niezbędny dla saren, które, choć są przeżuwaczami, mają mały żołądek i selektywnie pobierają pożywienie. Przyczynami ograniczenia zasobów pokarmowych dla saren w Puszczy Zielonka mogło być: – zmniejszenie obecności i dostępności nasłonecznionych powierzchni otwartych, w związku z odchodzeniem od rozległych rębni zupełnych na rzecz niewielkich rębni gniazdowych, a następnie grodzeniem upraw leśnych płotami z siatki; – ubożenie runa leśnego w konsekwencji zmniejszającej się transmisji światła słonecznego w drzewostanach na siedliskach lasowych, gdzie coraz liczniej występował dąb i inne gatunki liściaste, a także na siedliskach borowych, gdzie nastąpiła inwazja czeremchy amerykańskiej; – wzrost liczebności danieli – zwierząt obcych w krajowej faunie, które są konkurentami wobec saren.
dc.affiliationWydział Leśny i Technologii Drewna
dc.affiliation.instituteKatedra Łowiectwa i Ochrony Lasu
dc.contributor.authorKamieniarz, Robert
dc.contributor.authorSzymański, Michał
dc.contributor.authorDyderski, Marcin K.
dc.contributor.authorGórecki, Grzegorz
dc.contributor.authorJaśkowski, Bartłomiej M.
dc.contributor.authorSkorupski, Maciej
dc.contributor.authorSkubis, Jacek
dc.contributor.authorWoźna-Wysocka, Magdalena
dc.contributor.authorZalewski, Dariusz
dc.date.access2025-03-14
dc.date.accessioned2025-05-07T08:57:31Z
dc.date.available2025-05-07T08:57:31Z
dc.date.copyright2024-07-21
dc.date.issued2024
dc.description.accesstimeat_publication
dc.description.bibliographyil., bibliogr.
dc.description.financepublication_nocost
dc.description.financecost0,00
dc.description.if0,5
dc.description.number6
dc.description.points70
dc.description.versionfinal_published
dc.description.volume168
dc.identifier.doi10.26202/sylwan.2024010
dc.identifier.issn0039-7660
dc.identifier.urihttps://sciencerep.up.poznan.pl/handle/item/2749
dc.identifier.weblinkhttps://sylwan-journal.pl/apex/f?p=110:10:::::P10_ARTYKUL,P10_NAZWA_PLIKU,P10_ZESZYT_NEW:2024010,22569941953232727%2F2024_06_408au.pdf,2024_6
dc.languageen
dc.language.otherpl
dc.relation.ispartofSylwan
dc.relation.pages408-422
dc.rightsCC-BY
dc.sciencecloudsend
dc.share.typeOPEN_JOURNAL
dc.subject.enbody mass
dc.subject.enCapreolus capreolus
dc.subject.enDama dama
dc.subject.endensity
dc.subject.eninterspecies competition
dc.subject.enreproduction
dc.titleLess and less roe deer in the forest – population and habitat reasons
dc.title.alternativeCoraz mniej saren w lesie – przyczyny populacyjne i środowiskowe
dc.typeJournalArticle
dspace.entity.typePublication